onderzoeken

Afwijzing van verantwoordelijkheid
De gegevens op deze pagina zijn uitsluitend bedoeld als algemene informatie en vervangen geenszins de professionele procedures en adviezen, die uw huisarts of gastroenteroloog voor u persoonlijk voorstelt.
Hoewel deze pagina met de grootste zorg werd samengesteld, kan de VVGE niet verantwoordelijk gesteld worden voor gebeurlijke vergissingen, vergetelheden of onnauwkeurigheden. Deze pagina is enkel bedoeld om bepaalde gastroenterologische procedures en leefregels kort toe te lichten.
De links naar de sites van de patiëntenverenigingen zijn externe links. De VVGE kan dan ook geen verantwoordelijkheid opnemen voor de inhoud van deze sites.

Onderzoeken & Technieken	Leefregels & Dieet bij	Hulpgroepen - Patiëntenverenigingen
ademtesten	galstenen	Voor hulp- en patiëntenverenigingen
capsule-endoscopie	zuurbranden (reflux)	>> klik hier voor : <<
colonoscopie		- Coeliakie - Crohn en Colitis ulcerosa - Familiale adenomateuze polypose - Hepatitis C - Stoma
ercp
gastroscopie
leverpunctiebiopsie
virtuele colonoscopie

ademtesten
Ademtesten
	Ademtesten berusten op een eenvoudig principe : Een bepaalde, gemarkeerde teststof wordt ingenomen : een pil, een poeder, een drank, een maaltijd. Naargelang een goede of foute werking van het maagdarmstelsel wordt de teststof ofwel opgenomen in het lichaam ofwel uitgescheiden via de uitgeademde lucht. Het meten van de "markers" in de uitgeademde lucht geeft dan inlichtingen of een bepaald onderdeel van het maagdarmstelsel al dan niet niet goed functioneert. De meest gebruikte gemarkeerde atomen zijn koolstof (C₁₃-C₁₄) en waterstof (H₂). C₁₄ wordt in de mate van het mogelijke vermeden gezien het radio-actief is.
Voorbeeld Een typisch voorbeeld van een ademtest is de "lactose"-ademtest. Lactose (melksuiker) is een dubbelsuiker (2 suikermolecules aaneengeklonken). In de darm moet deze dubbelsuiker eerst gesplitst worden om opgenomen te kunnen worden. Sommige mensen missen het benodigde "lactase"-enzyme om deze suiker te splitsen. Inname van lactose-suikers veroorzaakt bij deze mensen levenslange diarree, omdat de suiker niet kan verwerkt worden in de darm. Bij de lactose-ademtest wordt lactose toegediend, waarbij in elk lactose-molecule een koolstof C₁₂-atoom vervangen is door een C₁₃-atoom. Indien de darm lactose correct kan splitsen, zien we niets want alle koolstof wordt opgenomen in de dunne darm. Indien het enzyme ontbreekt, komt ongesplitste lactose in de dikke darm terecht, waar bacteriën verlekkerd op zijn. Die bacteriën verteren dan de lactose-suiker, waarbij ze CO₂-gas produceren. Het koolstofatoom in dat gas is geen normaal C₁₂ maar een C₁₃-atoom. Dat gas komt via de bloedbaan in de longen terecht en wordt uitgeademd. Als we dus in de uitgeademde lucht een abnormale hoeveelheid C₁₃-atomen vinden, betekent dit dat de dunne darm lactose-suikers niet kan splitsen. Andere toepassingen Met het geschikte molecule en de geschikte markering kunnen nog veel andere maag-darm-functies met deze methode onderzocht worden : o.a. - maaglediging - stoornissen in de motiliteit van de dunne darm - aantonen van de aanwezigheid van Helicobacter Pylori in de maag - meten van de leverfunctie - aantonen van bacteriële overgroei - aantonen van ileale malabsoptie - e.a. Voorbereiding U dient nuchter te zijn : niet eten of drinken gedurende 6 uur voorafgaand aan het onderzoek. Het onderzoek Bij het begin van het onderzoek dient u via een pipet (strootje) uit te ademen in een reageerbuis met vloeistof (controle-staal van uw adem voor het begin van de test) Dan neemt u de teststof (pil, poeder, drank, ...) in. Daarna dient u elke 30 minuten via een pipet (strootje) uit te ademen in een reageerbuis met vloeistof. De duur van de test varieert naargelang het beoogde doel. Sommige testen vereisen een totale collectietijd van 4 uur (waarbij u enkel om het half uur enkele seconden moet blazen). Veiligheid en risico's Risico's Een kortdurende verslechtering van uw klachten gedurende de eerste 24 uur na de test bij een positieve diagnose. Infectie Geen risico. Na het onderzoek Markering van de moleculen gebeurt door het vervangen van één atoom in dat molecule door een atoom dat iets zwaarder is dan een gewoon atoom. Het "wegen" van alle atomen in de teststalen gebeurt via een massaspectrometer. Dit is een erg duur, en daarom zeldzaam instrument. Het resultaat van de test kan daarom 1 à 2 weken in beslag nemen.


capsule
Capsule endoscopie
	Bij traditionele endoscopie wordt gebruik gemaakt van een soepele tube, die in het lichaam ingebracht wordt. Via die tube wordt het benodigde licht ingebracht in de onderzochte darm, en aan de top van die tube bevindt zich een chip-camera, die de beelden registreert en via de tube doorstuurt naar een computer en beeldscherm. Bij capsule-endoscopie zitten de lichtbron en de minicamera verwerkt in een "capsule", die door de patiënt ingeslikt wordt. De capsule meet ongeveer 2,5 x 1 cm, en weegt 4 gram. De capsule volgt de normale weg van alle voedsel door de darm en wordt uiteindelijk langs de aars uitgescheiden. Tijdens de reis door de darm maakt de camera van de capsule elke halve seconde beelden (een 50.000-tal in totaal), die draadloos doorgestuurd worden naar een recorder, die de patiënt meedraagt. De opgeslagen beelden kunnen nadien met speciale software ingelezen worden in een computer voor analyse door de arts. Capsule-endoscopie wordt momenteel vooral gebruikt voor onderzoek van de dunne darm, die door de traditionele endoscopie zeer moeilijk te bereiken is (zie ook enteroscopie).
Voorbereiding Voor een optimale zichtbaarheid van de maag/darm-wand moet de capsule terecht komen in een "leeg en proper" deel van het maagdarmstelsel. Daarom moet u vooraf 12 uur vasten. Het onderzoek Bij het begin van het onderzoek dient u de capsule in te slikken met een slok water. De 8 ontvangst-antennes worden op het lichaam aangebracht, samen met de draagbare recorder (ter grootte van een Walkman). De ontvangst-antennes (sensors) worden met draad verbonden aan de recorder. Nadien kan u tot het einde van het onderzoek uw normale activiteiten uitoefenen, mits enige restricties voor de electronische apparatuur (o.a. watersporten). De capsule verlaat het lichaam via de aars en moet niet gerecupereerd worden. De capsule bevat een miniatuurcamera, een lichtbron (4 wit-licht diodes), een radiozender en batterijen. De batterijen leveren stroom gedurende ongeveer 8 uur. Dit is voldoende om de dunne darm te bekijken, maar niet de dikke darm. De capsule verzendt de video-gegevens via UHF-band naar de recorder. De capsule heeft een bio-compatibel omhulsel dat weerstaat aan alle darmsappen. Beperkingen 1.- Capsule-endoscopie laat enkel kijken toe. Traditionele tube-endoscopie heeft veel mogelijkheden om biopsies (stalen) te nemen voor verder microscopisch onderzoek of om behandelingen uit te voeren (bloedingen stelpen, vernauwingen open maken, galstenen verwijderen, poliepen wegnemen, enz...). Deze mogelijkheden bestaan niet bij de capsule-endoscopie. 2.- Capsule-ensocopie is niet bestuurbaar. De capsule draait en keert in de darm zoals het voortbewegingsmechanisme van de dam (peristalsis) de capsule voortdrijft. Bij traditionele endoscopie kan de arts-endoscopist de camera richten en mogelijke probleemgebieden herbekijken. De capsule rolt en tolt in de darm, waardoor vele beelden wazig of niet-interpreteerbaar zijn, en herbekijken kan niet. 3.- Capsule-endoscopie kan voorlopig nog niet tippen aan de waarde van de traditionele endoscopie. Daarom wordt capsule-endoscopie voorlopig vrijwel enkel gebruikt voor onderzoek van het enige darmsegment dat zeer moeilijk te bereiken is met de traditionele endoscopie, nl. de dunne darm. Veiligheid en risico's Risico's Capsule-endoscopie is nog een vrij recente techniek. Nog niet alle mogelijkheden en gevaren zijn bekend. De bestaande ervaring leert echter dat het onderzoek tot nog toe zeer veilig is. De enige reden om geen capsule-endoscopie uit te voeren is het vermoeden van een stenose (verstopping) of een vernauwing in de darm, waardoor de capsule zou blijven steken. Infectie Het risico op infectie is niet groter dan het risico bij het innemen van voeding. De capsule is wegwerp-apparatuur en wordt niet gerecupereerd. Hergebruik is onmogelijk omdat de ingebouwde batterijen na een eerste gebruik leeg zijn. Na het onderzoek Traditionele endoscopie is een real-time onderzoek : na afloop van het onderzoek kan de arts u onmiddellijk zijn bevindingen meedelen. Capsule-endoscopie vereist data-collectie, data-transfert, en interpretatie van 50.000 beelden. Dit kan meerdere dagen in beslag nemen.


colonoscopie
Colonoscopie
	Colonoscopie laat de arts toe de binnenzijde van de ganse dikke darm te bekijken, vanaf het laatste deel (de endeldarm) tot het laatste deel van de dunne darm. Het onderzoek wordt gebruikt om darmpoliepen en bestaande of beginnende kankergezwellen op te sporen en om darmontstekingen, zweren, en bloedingshaarden vast te stellen. De colonoscoop is een soepele tube en verschaft een kleurenbeeld van de binnenzijde van de dikke darm. Doorheen de colonoscoop kunnen andere instrumenten ingebracht worden voor het afnemen van weefselstalen (voor later onderzoek onder de microscoop), of voor het uitvoeren van behandelingen (stelpen van bloedingen, wegnemen van poliepen, openmaken van vernauwingen, e.a.). Via de colonoscoop kan lucht ingeblazen worden en vocht afgezogen worden om het zicht te verbeteren.
Voorbereiding De dikke darm moet volledig rein en leeg zijn om een degelijk en veilig onderzoek toe te laten. Daarom zal u eerst gedurende enkele dagen een speciaal dieet moeten volgen (voeding arm aan resten). Op de dag vóór het onderzoek en op de ochtend van het onderzoek zal u ook speciale laxerende middelen moeten nemen om de darm volledig te reinigen. Doorgaans bestaat deze laxerende voorbereiding uit het drinken van een vrij grote hoeveelheid van een speciale reinigende vloeistof (doorgaans 3 liter, maar andere modaliteiten zijn mogelijk). Op de dag van het onderzoek mag u niet eten. U mag wel alle noodzakelijke medicaties innemen. Sommige hartkwalen kunnen bepaalde voorzorgen vereisen, zodat u de arts hiervan moet op de hoogte brengen vooraleer u de voorbereiding start. Vermeld ook aan de arts alle medicatie die u neemt (vooral bloedverdunners, koortswerende midddelen, pijnstillers, ijzerpreparaten). Diarree-remmende middelen zijn tijdens de voorbereiding uiteraard niet wenselijk. Het onderzoek Bij het begin van het onderzoek wordt een sederend middel (en soms een pijnstiller) via de ader ingespoten om het comfort van het onderzoek te verhogen, en om de dikke darm maximaal te ontspannen. Het onderzoek duurt 30 minuten. Het onderzoek begint in linker zijligging, maar tijdens het onderzoek kan u gevraagd worden om van houding te veranderen om het opvoeren van de colonoscoop te vergemakkelijken. Veiligheid en risico's Risico's Colonoscopie is een zeer veilig onderzoek. Behandelingen tijdens een colonoscopisch onderzoek houden een iets groter risico in, maar ook deze zijn erg beperkt. Bloeding kan optreden na het verwijderen van een poliep, maar dergelijke bloedingen zijn doorgaans mineur en kunnen vrijwel altijd tijdens het onderzoek zelf gestopt worden. Perforatie (een scheurtje in de wand van de darm) treedt uiterst zeldzaam op, maar kan - indien het gebeurt - een operatie vergen. Infectie De colonoscoop is een ingewikkeld optisch-electronisch toestel bedoeld voor meervoudig gebruik. Het toestel kan niet gesteriliseerd worden door verhitting boven 100° C. Vóór elke nieuw gebruik wordt de colonoscoop grondig gereinigd en gedesinfecteerd volgens de recentste internationale wetenschappelijke normen en de bestaande de wetgeving terzake. Hoewel infectie nooit volledig kan uitgesloten worden, is dit toch extreem zeldzaam. Indien u hierover meer details wenst, bespreek dit vooraf met uw arts. Na het onderzoek Omwille van de sedatie moet u ter plaatse blijven tot dit middel grotendeels uitgewerkt is (1 à 2 uur). U mag gedurende de eerstvolgende 12 uur na het onderzoek geen auto besturen, zelfs indien u zich kiplekker voelt : uw reflexen kunnen immers voor de rest van de dag vertraagd zijn. U dient dan ook beroep te doen op iemand anders om u thuis te brengen. Na het onderzoek kan u ook gedurende enige tijd nog buikkrampen voelen of een opgeblazen gevoel hebben. Dit is te wijten aan de lucht die tijdens het onderzoek ingeblazen werd. Deze last verdwijnt snel wanneer u wat wind kan laten. Doorgaans mag u na het onderzoek normaal eten. Soms kan de arts u nog korte tijd dieet opleggen, bv. na het verwijderen van een poliep .

gastroscopie
Gastroscopie
	Bij gastroscopie wordt een soepele sonde (gastroscoop) gebruikt om de slokdarm, de maag en het duodenum (twaalfvingerendarm) te onderzoeken. Het onderzoek wordt meestal gebruikt om de reden te achterhalen van slikmoeilijkheden, misselijkheid, braken, zuurbranden, bloeding, indigestie, buikpijn of pijn op de borst. De gastroscoop is een soepele tube met een diameter van 9 mm en verschaft een kleurenbeeld van de binnenzijde van de slokdarm, de maag en het duodenum. Doorheen de gastroscoop kunnen andere instrumenten ingebracht worden voor het afnemen van weefselstalen (voor later onderzoek onder de microscoop), of voor het uitvoeren van behandelingen (stelpen van bloedingen, wegnemen van poliepen, openmaken van vernauwingen, e.a.). Via de gastroscoop kan lucht ingeblazen worden en vocht afgezogen worden om het zicht te verbeteren.
Voorbereiding U moet vanaf 6 uur voor het onderzoek vasten, omdat voedselresten het zicht ernstig kunnen belemmeren. Tijdens deze vastenperiode mag u wel alle noodzakelijke medicaties innemen met een slokje water. Sommige hart- of longziekten kunnen bepaalde voorzorgen vereisen, zodat u de arts hiervan moet op de hoogte brengen vooraleer het onderzoek begint. Vermeld ook aan de arts alle medicatie die u neemt (vooral bloedverdunners, koortswerende midddelen, pijnstillers). Het onderzoek Bij het begin van het onderzoek wordt de achterzijde van de mond en de keel met een spray lokaal verdoofd om het braakreflex te onderdrukken. Soms wordt ook een sederend middel via de ader ingespoten om het comfort van het onderzoek te verhogen bij erg angstige patiënten. Het onderzoek duurt 5 à 15 minuten. Veiligheid en risico's Risico's Gastroscopie is een zeer veilig onderzoek. In zeldzame gevallen kan het toegediende sederend middel een abnormale reactie veroorzaken, doch de risico's hiervan zijn bekend en elk endoscopie-centrum is uitgerust met de nodige middelen om deze onverwachte reactie te behandelen. Behandelingen tijdens een gastroscopisch onderzoek houden een iets groter risico in, maar ook deze zijn erg beperkt. Infectie De gastroscoop is een ingewikkeld optisch-electronisch toestel bedoeld voor meervoudig gebruik. Het toestel kan niet gesteriliseerd worden door verhitting boven 100° C. Vóór elke nieuw gebruik wordt de gastroscoop grondig gereinigd en gedesinfecteerd volgens de recentste internationale wetenschappelijke normen en de bestaande de wetgeving terzake. Hoewel infectie nooit volledig kan uitgesloten worden, is dit toch extreem zeldzaam. Indien u hierover meer details wenst, bespreek dit vooraf met uw arts. Na het onderzoek Omwille van de verdoving van mond en keel mag u niet eten of drinken tot deze verdoving uitgewerkt is, wegens het gevaar op verslikken. Dit duurt gemiddeld 30 minuten. Indien u een sedatief gekregen heeft, moet u ter plaatse blijven tot dit middel grotendeels uitgewerkt is (1 à 2 uur). In dat geval mag u gedurende de eerstvolgende 12 uur ook geen auto besturen of andere potentieel-gevaarlijke activiteiten uitvoeren (zoals dakwerken uitvoeren, computer programmeren, contracten afsluiten, e.a.).

ercp
ERCP (endoscopische retrograde cholangiopancreaticografie)
	Het ERCP-onderzoek laat de arts toe een correcte diagnose te stellen bij bepaalde aandoeningen van de lever, de galblaas, de galkanalen en de alvleesklier. Bij het onderzoek wordt een soepele tube (duodenoscoop) gebruikt om het duodenum (twaalfvingerendarm) te bereiken. In de twaalfvingerendarm bevindt zich de uitmonding van de afvoerkanalen van lever, gal en alvleesklier. Doorheen de duodenoscoop wordt een dunne sonde ingebracht om kleurstof in die kanalen in te spuiten, om ze voor radiografisch onderzoek zichtbaar te maken. Het onderzoek wordt meestal gebruikt om de reden te achterhalen van geelzucht (verstopping van de galwegen, galstenen), van alvleesklierontsteking, of van pijn in de bovenbuik.
De duodenoscoop is een soepele tube die een kleurenbeeld verschaft van de binnenzijde van de twaalfvingerendarm en van de uitmonding van gal- en pancreaswegen (de papil). Doorheen de duodenoscoop kunnen andere instrumenten ingebracht worden voor het afnemen van weefselstalen (voor later onderzoek onder de microscoop), of voor het uitvoeren van behandelingen (vergroten van de papil-opening, verwijderen van galstenen, openmaken van vernauwingen, plaatsen van protheses, e.a.). Via de duodenoscoop kan lucht ingeblazen worden en vocht afgezogen worden om het zicht te verbeteren. Voorbereiding U moet vanaf 6 uur voor het onderzoek vasten, omdat voedselresten het zicht ernstig kunnen belemmeren. Tijdens deze vastenperiode mag u wel alle noodzakelijke medicaties innemen met een slokje water. Sommige hart- of longziekten kunnen bepaalde voorzorgen vereisen, zodat u de arts hiervan moet op de hoogte brengen vooraleer het onderzoek begint. Vermeld ook aan de arts alle medicatie die u neemt (vooral bloedverdunners, koortswerende midddelen, pijnstillers). Tijdens het onderzoek wordt een kleurstof gebruikt op basis van iodium. Verwittig de arts op voorhand indien u allergisch bent voor iodium of iodiumhoudende producten. Het onderzoek Het onderzoek gebeurt op de radiologie-afdeling omdat gebruik gemaakt wordt van X-stralen. Bij het begin van het onderzoek wordt de achterzijde van de mond en de keel met een spray lokaal verdoofd om het braakreflex te onderdrukken. Meestal wordt ook een sederend middel en eventueel een speciale pijnstiller via de ader ingespoten om het comfort tijdens het onderzoek te verhogen. Het onderzoek duurt 20 minuten à 1 uur. Veiligheid en risico's Risico's ERCP is een veilig onderzoek. Behandelingen tijdens ERCP houden een iets groter risico in, maar ook deze zijn erg beperkt. Het belangrijkste risico is het optreden van een bloeding wanneer de papil moet vergroot worden. Soms treedt als gevolg van het onderzoek milde ontsteking op van de alvleesklier. Dergelijke bloeding en ontsteking zijn zelden ernstig, maar kunnen een korte hospitalisatie (24 uur) nodig maken. Infectie De duodenoscoop is een ingewikkeld optisch-electronisch toestel bedoeld voor meervoudig gebruik. Het toestel kan niet gesteriliseerd worden door verhitting boven 100° C. Vóór elke nieuw gebruik wordt de gastroscoop grondig gereinigd en gedesinfecteerd volgens de recentste internationale wetenschappelijke normen en de bestaande de wetgeving terzake. Hoewel infectie nooit volledig kan uitgesloten worden, is dit toch extreem zeldzaam. Indien u hierover meer details wenst, bespreek dit vooraf met uw arts. Na het onderzoek Omwille van de verdoving van mond en keel mag u niet eten of drinken tot deze verdoving uitgewerkt is, wegens het gevaar op verslikken. Dit duurt gemiddeld 30 minuten. Omwille van de sedatie moet u ter plaatse blijven tot dit middel grotendeels uitgewerkt is (1 à 2 uur). U mag gedurende de eerstvolgende 12 uur na het onderzoek geen auto besturen, zelfs indien u zich kiplekker voelt : uw reflexen kunnen immers voor de rest van de dag vertraagd zijn. U dient dan ook beroep te doen op iemand anders om u thuis te brengen. Na het onderzoek kan u ook gedurende enige tijd nog een opgeblazen gevoel hebben. Dit is te wijten aan de lucht die tijdens het onderzoek ingeblazen werd.

leverpunctiebiopsie
Leverpunctiebiopsie
	Bij een leverpunctiebiopsie wordt een dunne naald doorheen de huid tot in de lever gebracht, om er een kleine hoeveelheid leverweefsel af te nemen voor verder onderzoek. Sommige leverziekten kunnen enkel op die manier met zekerheid vastgesteld (gediagnosticeerd) worden. Ook als de diagnose gekend is kan een leverpunctiebiopsie nodig zijn om de ernst van de leverbeschadiging te kennen, om de juiste behandeling te kunnen instellen, of om het effect van de uitgevoerde behandeling na te gaan. Een leverpunctiebiopsie wordt meestal ambulant (zonder overnachting in het ziekenhuis) uitgevoerd. Doorgaans heeft de arts geen hulpmiddelen nodig om de plaats van de punctie te bepalen. Soms wordt echter echografie of CT scan gebruikt om de naald exact te positioneren (bv. bij kleine letsels). Het afgenomen weefselstaal wordt dan verder microscopisch of in het laboratorium onderzocht. Vooraleer een leverpunctiebiopsie gepland wordt, zal de arts bloed afnemen om na te gaan of uw bloed normaal stolt.
Voorbereiding Vermeld aan de arts alle medicatie die u neemt. Medicaties die het bloed minder stolbaar maken (vooral bloedverdunners, aspirine, reuma-medicatie) moeten een week voor de punctie gestopt worden. U moet vanaf 6 uur voor het onderzoek vasten. Vraag aan uw arts wellke van uw gewone medicaties u nog mag innemen tijdens deze vastenperiode. Het onderzoek Eerst bepaalt de arts op welke plaats de naald moet ingebracht worden, daarna wordt op die plaats de huid ontsmet en lokaal verdoofd. De arts maakt dan een kleine insnede langswaar de naald ingebracht wordt. Op het ogenblik dat de arts de naald in de lever brengt en de biopsie neemt, zal hij u vragen gedurende enkele seconden de adem in te houden. Het inbrengen van de naald in de lever, het afnemen van de biopsie en het weer verwijderen van de naald duurt een 2 à 3 seconden. Na het onderzoek Na het onderzoek dient u nog enkele uren in het ziekenhuis te blijven, liggend op de rechter zijde, met een drukverband op de plaats van de punctie. Gedurende die periode worden bloeddruk en hartslag regelmatig gecontroleerd om na te gaan of er geen abnormale bloeding optreedt. Gedurende die eerste uren kan u soms wat pijn voelen op de plaats van de punctie of aan de rechter schouder (door prikkeling van de middenrifspier). Ook na ontslag uit het ziekenhuis mag u gedurende enkele dagen geen zware fysieke arbeid verrichten. Veiligheid en risico's Risico's Meestal verloopt een leverpunctiebiopsie zonder andere problemen dan wat pijnlijk gevoel aan de rechter zijde of de rechter schouder (zie hierboven). Soms kan er inwendig wat bloed of gal lekken vanuit de lever via het traject van de naald naar de buiikholte. Dit kan vrijwel altijd opgelost worden zonder noodzaak van een operatie.

virtcolo
Virtuele colonoscopie
	Virtuele colonoscopie is een radiologische techniek die gebruik maakt van een CT (scanner) en een computer die uitgerust is met speciale virtual reality software. Deze techniek wordt recent gebruikt voor het onderzoek van de dikke darm (het colon). Hoewel de CT-scan horizontale doorsnede-beelden maakt van het menselijk lichaam, kan de software die beelden electronisch herberekenen, zodat er beelden ontstaan die de indruk geven dat ze de binnenkant van de dikke darm weergeven. Op die manier kunnen oneffenheden van de binnenkant van de dikke darm - zoals zweren, poliepen of kankers - gevonden worden. In tegenstelling tot klassieke röntgenfoto's van de dikdarm, moet de dikdarm niet opgevuld worden met contraststof. In tegenstelling tot de gewone colonoscopie, moet er geen tube in de darm ingevoerd worden. Virtuele colonoscopie is echter minder accuraat dan gewone endoscopie : de computer kan geen onderscheid maken tussen een hoopje stoelgang en een poliep of kanker, terwijl het menselijk oog dat wel kan. De virtuele colonoscopie heeft ook geen mogelijkheden voor verder onderzoek (zoals afnemen van weefselstalen) of voor behandeling (wegnemen van poliepen, stelpen van bloedingen, openmaken van vernauwingen), wat de gewone colonoscopie wel kan.
Voorbereiding De dikke darm moet volledig rein en leeg zijn om een degelijk onderzoek toe te laten. Daarom zal u eerst gedurende enkele dagen een speciaal dieet moeten volgen (voeding arm aan resten). Op de dag vóór het onderzoek en op de ochtend van het onderzoek zal u ook speciale laxerende middelen moeten nemen om de darm volledig te reinigen. Doorgaans bestaat deze laxerende voorbereiding uit het drinken van een vrij grote hoeveelheid van een speciale reinigende vloeistof (doorgaans 3 liter, maar andere modaliteiten zijn mogelijk). Op de dag van het onderzoek mag u niet eten. U mag wel alle noodzakelijke medicaties innemen. Sommige hartkwalen kunnen bepaalde voorzorgen vereisen, zodat u de arts hiervan moet op de hoogte brengen vooraleer u de voorbereiding start.. Diarree-remmende middelen zijn tijdens de voorbereiding uiteraard niet wenselijk. Het onderzoek Bij het begin van het onderzoek wordt een buisje in de aars ingebracht om lucht in de dikdarm te blazen, zodat de binnenkant maximaal zichtbaar is. Soms wordt via een ader ook medicatie toegediend om de darm nog meer te ontspannen. Dan gebeurt een "gewoon" scanner-onderzoek, dat 10 à 20 minuten duurt. Tijdens het ganse onderzoek ligt u in rug- of buikkligging op de onderzoekstafel. Door het opvullen van de darm met lucht, kan u een opgeblazen, of zelfs wat pijnlijk en krampend gevoel krijgen. Veiligheid en risico's Risico's Virtuele colonoscopie wordt uitgevoerd met röntgenstralen. De stralingsdosis is met de hedendaagse apparatuur echter zeer beperkt. Soms wordt intraveneus contrastmiddel toegediend. Indien u overgevoelig bent voor dergelijke contrastmiddelen (die doorgaan iodium gevatten), dient u de onderzoekende arts hiervan te verwittigen bij het begin van het onderzoek. Infectie De virtuele colonoscopie houdt geen infectie-risico in. Na het onderzoek Na het onderzoek mag u onmiddellijk naar huis. U mag ook eten en drinken, een wagen besturen en gaan werken. Na het onderzoek kan u echter gedurende enige tijd nog buikkrampen voelen of een opgeblazen gevoel hebben. Dit is te wijten aan de lucht die tijdens het onderzoek ingeblazen werd. Deze last verdwijnt snel wanneer u wat wind kan laten. Virtuele colonoscopie is geen real-time onderzoek zoals traditionele endoscopie : na afloop van het onderzoek kan de arts u niet onmiddellijk zijn bevindingen meedelen. Virtuele colonoscopie vereist computerwerk dat pas na het onderzoek kan beginnen. De uitslag kan dus enkele dagen op zich laten wachten.


reflux
Leefregels / dieet bij zuurbranden (reflux)
	Zuurbranden (maagreflux) wordt veroorzaakt door maagzuur dat terugvloeit tot in de slokdarm. Maaltijden zijn hierin een belangrijke factor, omdat hierdoor de maag meer zuur aanmaakt. Een liggende houding, gebukte arbeid, spannende kleding en overgewicht kunnen ervoor zorgen dat maagzuur gemakkelijker de slokdarm kan bereiken en moeten dus vermeden worden. Medicaties die de maaglediging vertragen of die de natuurlijke afsluiting tussen maag en slokdarm verzwakken, kunnen eveneens reflux bevorderen (bespreek dit met uw arts). Een dieet tegen reflux is nonsens. De meeste reflux-patiënten hebben de ervaring dat gekruide of vetrijke spijzen de klachten verergeren. Ga voor uzelf na welke voeding u klachten bezorgt en welke niet en vermijd alleen die voedingsstoffen die klachten veroorzaken.
Roken veroorzaakt geen reflux en er is weinig evidentie dat roken reflux zou verergeren, maar stoppen met roken is altijd een goed idee. Globaal kan gesteld worden dat er geen algemeengeldende dieet- of leefregelmaatregelen bestaan voor mensen met refluxklachten. Noteer welke activiteiten en/of voedingsmiddelen last veroorzaken en vermijd alleen die activiteiten of maaltijden. Zo vermijdt u "algemene" maatregelen die uw levensstijl onnodig aan banden leggen.

galstenen
Leefregels / dieet bij galstenen
	Gal is nodig om vetten te helpen verteren (opnemen in de darm). Gal wordt continu aangemaakt in de lever, en via een kanaaltje afgeleverd in de twaalfvingerendarm, vlak achter de maag. De galblaas is met dit kanaal verbonden en fungeert als een tijdelijke opslagplaats voor gal. Bij een vetrijke maaltijd zal de galblaas samentrekken en een extra-hoeveelheid gal afleveren in de darm om de vertering te vergemakkelijken. Een typische "galcrisis" (d.i. hevige koliekachtige pijn, misselijkheid, braken) treedt op als de galblaas samentrekt en er zich galstenen in de galblaas bevinden. Soms gebeurt het dat de samentrekkingen van de galblaas één of meer stenen uitpersen tot in het zijkanaal of het hoofdkanaal. Dan worden de crisissen erger en frequenter en kan het hoofdafvoerkanaal zelfs geblokkeerd geraken, met geelzucht als gevolg.
De enige goede behandeling bij galstenen is het operatief verwijderen van de (toch al zieke) galblaas en de inliggende stenen. In afwachting van de operatie is een dieet absoluut aangewezen. Dat "gal-dieet" is niet bedoeld om een operatie te vermijden. Het is enkel bedoeld om het risico op nieuwe crisissen (en eventuele verwikkelingen) zoveel mogelijk te vermijden in afwachting van een operatie. Indien de galstenen nog geen verwikkelingen veroorzaakt hebben is een dergelijke operatie vrij simpel, want het is een kijk-operatie, en bij een kijk-operatie bent u na 3 dagen weer thuis. Indien er verwikkelingen zijn van de galstenen, wordt het een heel ander verhaal. Daarom is een dieet, in afwachting van de operatie, zeer belangrijk. Geen enkel dieet kan het risico op nieuwe crisissen voor 100 % uitsluiten (zelfs een slok water kan soms een crisis uitlokken). Maar, hoe vetrijker de maaltijd, hoe meer kans er is op een galcrisis. Vermijd daarom alle vetten : chocoade, eieren, sauzen, ijsjes, room, boter, vetrijk vlees, kortom alles wat - in ons voedingspatroon - lekker gevonden wordt. Meestal zal de arts u trouwens tegelijkertijd medicatie voorschrijven die belet dat de galblaas krachtig kan samentrekken, om het risico nog verder te verminderen. Het dieet, en de medicatie, laten u enkel toe de operatie iets meer te plannen.